Máy tiện là một trong những thiết bị quan trọng trong gia công cơ khí, được sử dụng phổ biến tại các nhà máy và xưởng sản xuất để thực hiện nhiều nguyên công như tiện trụ, tiện mặt đầu, tiện ren, tiện rãnh hay gia công lỗ. Tùy theo yêu cầu sản xuất, vật liệu và kích thước chi tiết, người dùng có thể lựa chọn nhiều loại máy tiện khác nhau.
Trong bài viết này, CNC Ánh Kim sẽ giúp bạn tìm hiểu máy tiện cơ khí là gì, cấu tạo cơ bản, các loại máy tiện phổ biến và cách lựa chọn thiết bị phù hợp với nhu cầu gia công.
Máy tiện cơ khí là gì?
phôi quay quanh trục chính, còn dao tiện thực hiện chuyển động chạy dao để bóc tách vật liệu và tạo hình bề mặt theo yêu cầu.
Dao có thể chạy dọc theo trục phôi hoặc ngang theo phương bán kính. Khi tiện trụ ngoài, dao chủ yếu chạy dọc để tạo bề mặt trụ, còn chuyển động ngang được dùng để thiết lập chiều sâu cắt.
Máy tiện có thể thực hiện nhiều nguyên công như tiện trụ, tiện mặt đầu, tiện côn, tiện ren, tiện rãnh, cắt đứt và gia công lỗ. Với máy tiện CNC, các chuyển động được điều khiển theo chương trình, giúp tăng khả năng tự động hóa, độ chính xác và tính lặp lại trong gia công.
Tìm hiểu thông tin máy tiện cơ khí
Cấu tạo của máy tiện gia công cơ khí
Các loại máy tiện cơ khí có cấu tạo gồm nhiều bộ phận khác nhau. Với mỗi bộ phận đều có những đặc điểm riêng và vai trò khác nhau để đảm bảo vận hành trơn tru nhất. Sau đây là cấu tạo của máy tiện:
Động cơ điện
Động cơ điện là bộ phận đóng vai trò quan trọng trong toàn bộ thiết kế máy, đảm nhận vai trò khởi động máy. Loại động cơ này sử dụng các loại nguồn điện như: 110V, 120V, 220V,… Máy tiện đời càng cao, nguồn điện được nó sử dụng sẽ càng lớn.
Công tắc điện của động cơ điện này được thiết kế ở vị trí bên cạnh dây dẫn cách điện. Cách sắp xếp này giúp cho động cơ điện có thể dễ dàng đóng mở trong khi sử dụng.
Mâm cặp
Là bộ phận được gắn ở vị trí 2 đầu ống và nó được thiết kế theo cặp. Mâm cặp được dùng để kẹp chặt phôi tiện khi đưa vào tiện. Trong quá trình sử dụng, người vận hành có thể dễ dàng thay đổi khoảng cách giữa các bộ phận kẹp ở phía bên hông. Từ đó giúp dễ dàng thay đổi tiện khi vật liệu phôi cho vào quá lớn hoặc quá nhỏ so với kích thước ban đầu.
Khuôn máy
Công dụng của khuôn máy là tạo thành đường ren vào đầu các vật liệu phôi kim loại. Bộ phận này còn được trang bị phần lưỡi dao cắt sắc bén giúp vết cắt đạt yêu cầu như người dùng muốn tiện.
Trục đồng tâm
Trục đồng tâm có hình dáng giống như hình mũi khoan, công dụng là giữ phôi kim loại ở 1 vị trí cố định giúp quá trình tiện chính xác và phôi không bị xô lệch ra khỏi đường cắt.
Máy cắt và tay điều khiển
Hai bộ phận này của máy tiện đều có hệ thống điều khiển để cắt bỏ những đoạn phôi kim loại thừa. Máy cắt được xử lý ở nhiệt độ cao với thời gian gia công nhanh nhưng vẫn có tính thẩm mỹ cao.
Cấu tạo máy tiện cơ khí gồm 5 bộ phận chính
Các loại máy tiện cơ khí
Máy tiện gia công cơ khí hiện nay có rất nhiều loại với tính năng khác nhau tùy vào mục đích sử dụng để lựa chọn. Tuy nhiên, các bạn nên quan tâm các loại máy tiện cơ khí phổ biến sau đây:
Máy tiện vạn năng
Loại máy tiện này có lịch sử ra đời sớm nhất và sử dụng phổ biến nhất hiện nay. Dòng máy này có 2 nhóm là: máy tiện trơn và máy tiện ren vít.
Máy tiện vạn năng có nhiều kích cỡ khác nhau như: 500kg, 4 tấn, 15 tấn và 400 tấn.
Máy sử dụng truyền động kết cấu loại có trục vít me hoặc không có trục vít me.
Máy tiện vạn năng chủ yếu dùng gia công mặt trụ ngoài, mặt trụ trong, côn ngoài, ren vít trong, côn trong.
Máy tiện chuyên dùng
Là loại máy tiện dùng để gia công một số chi tiết như: máy tiện hớt, máy tiện trục khuỷu, máy tiện ren chính xác, máy tiện bánh xe lửa,…
Máy tiện chép hình
Loại máy tiện này được trang bị các cơ cấu chép hình phục vụ cho hoạt động gia công các chi tiết hoa văn có hình dáng đặc biệt theo thiết kế. Loại máy tiện này thường được dùng truyền động trục trơn.
Máy tiện cụt
Máy tiện cụt được ứng dụng trong gia công các chi tiết có đường kính lớn như: bánh răng, puly, vô lăng. Nó cũng có thể dùng gia công các chi tiết nặng với đường kính lớn như bánh đai, bánh đà. Loại máy tiện này được trang bị thêm mâm cặp kích thước rất lớn, khi chuyển động chỉ có một trục trơn.
Máy tiện đứng
Máy tiện đứng là loại máy tiện có trục chính thẳng đứng, thường dùng gia công chi tiết nặng, phức tạp với độ khó cao.
Máy tiện CNC
Máy tiện CNC là dòng máy tiện hiện đại bậc nhất trong các loại máy tiện. Máy tiện CNC hoạt động dựa trên sự điều khiển bằng máy tính mang tính tự động. Sử dụng loại máy này không phụ thuộc vào tay nghề thợ, sản phẩm tạo ra có tính thẩm mỹ cao với các đường cắt đẹp.
Máy tiện CNC chia thành nhiều loại khác nhau như: Máy tiện CNC 2 trục, máy tiện CNC 2 mâm cặp, máy tiện CNC 3 trục hay máy tiện CNC được trang bị thêm trục phay.
Các loại máy tiện cơ khí phổ biến
So sánh máy tiện vạn năng và máy tiện CNC
Máy tiện vạn năng và máy tiện CNC đều thực hiện các nguyên công tiện cơ bản, nhưng khác nhau rõ rệt về phương pháp điều khiển, khả năng tự động hóa và quy mô sản xuất.
|
Tiêu chí |
Máy tiện vạn năng |
Máy tiện CNC |
|
Điều khiển |
Chủ yếu bằng tay |
Điều khiển theo chương trình CNC |
|
Mức độ tự động hóa |
Thấp |
Cao |
|
Độ lặp lại |
Phụ thuộc nhiều vào người vận hành |
Ổn định khi chương trình và gá đặt đúng |
|
Phù hợp sản xuất |
Đơn chiếc, số lượng nhỏ |
Sản xuất lặp lại, hàng loạt |
|
Chi phí đầu tư |
Thấp hơn |
Cao hơn |
|
Yêu cầu vận hành |
Kỹ năng thao tác máy |
Cần thêm kiến thức lập trình, offset và thiết lập máy |
Máy tiện vạn năng phù hợp với các công việc sửa chữa, đào tạo hoặc gia công linh hoạt số lượng ít. Trong khi đó, máy tiện CNC phù hợp hơn khi cần năng suất cao, độ chính xác ổn định và khả năng lặp lại tốt trong sản xuất.
Cách lựa chọn máy tiện phù hợp
Để chọn máy tiện phù hợp, cần dựa vào loại chi tiết, yêu cầu gia công và quy mô sản xuất thay vì chỉ so sánh công suất hoặc giá máy.
- Kích thước và khối lượng phôi: cần phù hợp với đường kính tiện, chiều dài chống tâm, kích thước mâm cặp và khả năng chịu tải của máy.
- Loại nguyên công: xác định nhu cầu tiện ngoài, tiện trong, tiện ren, tiện rãnh hay kết hợp khoan, phay để lựa chọn cấu hình máy phù hợp.
- Độ chính xác yêu cầu: chi tiết có dung sai chặt hoặc yêu cầu độ lặp lại cao thường phù hợp hơn với máy tiện CNC.
- Sản lượng: máy tiện vạn năng phù hợp với gia công đơn chiếc hoặc số lượng nhỏ, trong khi CNC hiệu quả hơn với sản xuất lặp lại và hàng loạt.
- Khả năng tự động hóa: nếu cần giảm thao tác thủ công, rút ngắn thời gian chu kỳ hoặc tích hợp nhiều nguyên công, nên ưu tiên máy CNC có cấu hình phù hợp.
Ngoài máy, hiệu quả gia công còn phụ thuộc vào độ cứng vững của hệ thống, phương pháp gá phôi, dao tiện, insert và chế độ cắt được thiết lập.
Một số kinh nghiệm lựa chọn máy tiện phù hợp gia công CNC
Dao cụ sử dụng trên máy tiện
Bên cạnh lựa chọn máy, dao tiện và mảnh cắt cũng ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác, chất lượng bề mặt và hiệu quả gia công. Tùy từng nguyên công, máy tiện có thể sử dụng nhiều loại dụng cụ khác nhau như:
- Dao tiện ngoài: gia công bề mặt trụ ngoài, mặt đầu hoặc biên dạng.
- Dao tiện trong: gia công lỗ và các bề mặt bên trong chi tiết.
- Dao tiện ren: tạo ren ngoài hoặc ren trong theo yêu cầu.
- Dao tiện rãnh và cắt đứt: dùng để tạo rãnh hoặc tách chi tiết khỏi phôi.
- Mũi khoan, doa và taro: có thể được gá trên ụ động hoặc hệ thống dụng cụ của máy để gia công lỗ.
Với máy tiện CNC, cán dao thường kết hợp với mảnh insert carbide có thể thay thế, giúp thuận tiện khi đổi lưỡi cắt và lựa chọn hình học, grade hoặc lớp phủ phù hợp với từng vật liệu gia công.
Khi chọn dao tiện cần xem xét vật liệu phôi, dạng nguyên công, độ cứng vững của hệ thống và chế độ cắt để đảm bảo quá trình gia công ổn định.
CNC Ánh Kim cung cấp đa dạng dao cụ CNC phục vụ nhiều nhu cầu gia công như cán dao tiện, mảnh tiện, dao phay, mũi khoan và các dụng cụ cắt gọt khác. Sản phẩm có nhiều quy cách và chủng loại, phù hợp với từng vật liệu, nguyên công và điều kiện gia công khác nhau.
Tham khảo thêm thông tin sản phẩm tại:
- Website: cncanhkim.com
- Danh mục sản phẩm: https://cncanhkim.com/danh-muc-san-pham/
- Hotline/Zalo: 0886 113 609 để được tư vấn lựa chọn dao cụ phù hợp.
Như vậy máy tiện là thiết bị quan trọng trong gia công cơ khí, với nhiều loại và cấu hình khác nhau phù hợp cho từng yêu cầu sản xuất. Việc hiểu rõ nguyên lý hoạt động, cấu tạo, đặc điểm của từng loại máy và tiêu chí lựa chọn sẽ giúp người dùng xác định thiết bị phù hợp hơn với chi tiết, sản lượng và mức độ chính xác cần đạt.
Bên cạnh lựa chọn máy, cần kết hợp đúng phương pháp gá, dao cụ và chế độ cắt để đảm bảo quá trình tiện ổn định, nâng cao chất lượng bề mặt và hiệu quả gia công.
Bài viết liên quan:
Gia công cơ khí chính xác CNC theo yêu cầu – Những điều bạn cần biết!
