Cán dao tiện CNC (Turning holder) là bộ phận giữ mảnh dao cắt, ảnh hưởng trực tiếp đến độ cứng vững, độ chính xác và hiệu quả gia công. Lựa chọn đúng cán dao giúp giảm rung động, kéo dài tuổi thọ mảnh dao và nâng cao chất lượng bề mặt sản phẩm.
Với hơn 13 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực dao cụ và giải pháp gia công CNC, CNC ÁNH KIM sẽ giúp bạn hiểu rõ cán dao tiện là gì, các loại cán dao phổ biến, ứng dụng và những tiêu chí quan trọng để lựa chọn sản phẩm phù hợp với từng nhu cầu gia công.
Cấu tạo cán dao tiện gồm những bộ phận nào?
Cấu tạo cán dao tiện CNC thường gồm ba bộ phận chính: thân cán dao, mảnh dao tiện và hệ thống kẹp giữ. Mỗi bộ phận đảm nhiệm một chức năng riêng, góp phần bảo đảm độ cứng vững, độ chính xác và sự ổn định trong quá trình gia công.
Thành phần cán dao tiện
Thân cán dao tiện
Thân cán dao là bộ phận chính dùng để lắp và giữ mảnh dao tiện. Cán dao được gá trực tiếp trên ổ gá dao hoặc ụ dao của máy tiện CNC, giúp truyền lực cắt và giữ mảnh dao ổn định trong suốt quá trình gia công.
Tùy theo phương pháp tiện, hướng cắt và loại mảnh dao sử dụng, cán dao tiện được thiết kế với nhiều hình dạng, kích thước và góc lắp khác nhau.
Hình ảnh cán dao tiện cơ bản
Mảnh dao tiện
Mảnh dao tiện, còn gọi là insert tiện, được lắp trực tiếp vào vị trí đầu cán dao. Đây là bộ phận tiếp xúc với phôi và thực hiện quá trình cắt gọt vật liệu.
Mảnh dao tiện thường được sử dụng để gia công các chi tiết tròn xoay, tiện mặt ngoài, tiện mặt đầu, tiện rãnh, tiện ren hoặc gia công lỗ. Việc lựa chọn đúng hình dạng, kích thước và vật liệu mảnh dao sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng bề mặt và hiệu quả gia công.
Một mảnh dao tiện thường bao gồm các thành phần chính:
- Mặt trước (Rake Face): Bề mặt dẫn hướng và thoát phoi trong quá trình cắt.
- Mặt sau chính và mặt sau phụ (Flank Face): Tiếp giáp với bề mặt gia công, tạo độ hở và giảm ma sát.
- Lưỡi cắt chính và lưỡi cắt phụ (Cutting Edge): Được tạo thành từ giao tuyến giữa mặt trước và các mặt sau, trực tiếp thực hiện quá trình cắt gọt.
- Mũi dao (Nose Radius): Là điểm giao giữa lưỡi cắt chính và lưỡi cắt phụ, có thể là mũi nhọn hoặc được bo bán kính để phù hợp với từng yêu cầu gia công.
Hình ảnh mảnh dao tiện cơ bản
Bộ phận kẹp giữ mảnh dao
Hệ thống kẹp giữ có nhiệm vụ cố định mảnh dao chắc chắn trên thân cán dao. Tùy từng loại cán dao, bộ phận này có thể bao gồm vít kẹp, chốt định vị, tấm ép, đòn kẹp hoặc các chi tiết khóa chuyên dụng.
Sau thời gian dài sử dụng, vít kẹp và các chi tiết giữ mảnh có thể bị mài mòn, gãy, sứt mẻ hoặc thất lạc. Vì vậy, khi mua cán dao tiện CNC, người dùng nên chuẩn bị thêm phụ kiện kẹp giữ dự phòng để có thể thay thế kịp thời, hạn chế gián đoạn quá trình sản xuất.
Bộ phận kẹp mãnh dao có vai trò quan trọng
Như vậy, khi lựa chọn cán dao tiện CNC, cần đặc biệt chú ý đến các thông số kỹ thuật như mã cán dao, kích thước thân cán, kiểu kẹp, hướng cắt (trái/phải) và loại mảnh insert tương thích. Việc lựa chọn đúng thông số không chỉ giúp lắp đặt chính xác trên máy CNC mà còn đảm bảo khả năng gia công ổn định, tối ưu hiệu suất cắt và kéo dài tuổi thọ của cả cán dao và mảnh dao.
Các loại cán dao tiện CNC phổ biến
Dựa trên vị trí gia công và ứng dụng thực tế, cán dao tiện CNC được chia thành hai nhóm chính là cán dao tiện ngoài và cán dao tiện trong. Mỗi loại được thiết kế với hình dạng, kết cấu và phạm vi ứng dụng khác nhau nhằm đáp ứng từng phương pháp gia công.
Việc hiểu rõ đặc điểm của từng loại cán dao sẽ giúp lựa chọn đúng dụng cụ, tăng độ ổn định khi cắt và nâng cao chất lượng gia công.
Cán dao tiện ngoài (External turning)
Cán dao tiện ngoài là loại cán dao được sử dụng để gia công trên bề mặt ngoài của phôi, bao gồm các nguyên công như tiện dọc trục (1), tiện biên dạng (2) và tiện mặt (3). Đây là nhóm cán dao được sử dụng phổ biến nhất trong gia công CNC nhờ khả năng đáp ứng nhiều yêu cầu cắt gọt khác nhau, từ gia công thô đến gia công tinh.
Tùy theo hình dạng chi tiết, hướng cắt và yêu cầu về độ chính xác, người vận hành sẽ lựa chọn loại cán dao, mảnh dao (Insert) và góc cắt phù hợp để đảm bảo khả năng thoát phoi tốt, giảm rung động và nâng cao tuổi thọ dụng cụ.
>> Xem và chọn mua cán dao tiện ngoài tại CNC Ánh Kim
Cán dao tiện ngoài được sử dụng phổ biến trong gia công CNC
Tiện dọc trục (Longitudinal turning)
Tiện dọc trục (Longitudinal Turning) là phương pháp gia công mà dao di chuyển song song với trục quay của phôi để giảm đường kính ngoài và tạo bề mặt trụ. Đây là nguyên công phổ biến nhất trong gia công tiện CNC.
Để đạt hiệu quả gia công cao, cần lựa chọn cán dao và mảnh dao (Insert) phù hợp với mục đích gia công và kích thước phôi. Gia công thô trên phôi lớn nên sử dụng hệ thống kẹp có độ cứng vững cao, trong khi gia công tinh trên chi tiết nhỏ ưu tiên cán dao và insert có độ chính xác cao để nâng cao chất lượng bề mặt.
Chuyển động tiến dao của dao dọc theo trục của phôi
Hình dạng insert
Góc mảnh dao lớn nhất( 60-90⁰) phù hợp nên được chọn để có độ bền và hiệu quả về chi phí khi gia công.
Góc vào của dao( Entering angle)
Góc đi vào của dụng cụ ảnh hưởng đến sự hình thành phoi. Ở góc đi vào 90 ° (góc dẫn là 0 °), độ dày phoi giống như lượng ăn dao, fn. Một góc nhỏ hơn, 75–45 ° (góc dẫn 15–45 °), sẽ làm giảm độ dày của phoi và cho phép tăng độ ăn dao.
Góc độ dao khi gia công
Tool holder
Nếu có vai để gia công, hãy sử dụng một công cụ có góc đi vào 91–95 ° (góc dẫn -1 đến -5°). Sử dụng mảnh dao kiểu C (80°) làm lựa chọn đầu tiên. Chèn kiểu D (55°) sẽ cho phép tạo cấu hình hoặc các đường cắt dưới. Nếu không có vai để gia công, có thể tăng năng suất bằng cách chọn mảnh dao hình vuông và góc đi vào 75° (góc dẫn 15°).
Các hướng đặt dao và hướng tiến dao
Tiện biên dạng( Profile turning)
Tiện biên dạng (Profile Turning) là phương pháp gia công các bề mặt có hình dạng phức tạp như côn, bán kính R hoặc biên dạng theo bản vẽ. Do hướng cắt và lực cắt thay đổi liên tục trong quá trình gia công, cán dao cần có độ cứng vững và khả năng tiếp cận tốt để đảm bảo độ chính xác, chất lượng bề mặt và hiệu quả gia công.
Gia công tiện biên dạng trên máy tiện CNC
Hình dạng Insert
Góc mũi phù hợp lớn nhất trên mảnh dao phải được chọn để có độ bền và hiệu quả chi phí, nhưng góc mũi của mảnh dao phải được xem xét liên quan đến khả năng tiếp cận. Các góc mũi được sử dụng thường xuyên nhất là 35 ° và 55 °.
Các góc mũi Insert thường dùng trong gia công tiện CNC
Góc vào dao(Entering angle)
Phân tích biên dạng phôi để chọn góc nhập phù hợp nhất. Phải duy trì góc cắt tự do ít nhất là 2° giữa phôi và mảnh dao. Tuy nhiên, vì những lý do liên quan đến độ hoàn thiện bề mặt và tuổi thọ của dụng cụ, nên sử dụng ít nhất góc đi vào 7° (góc dẫn 83°).
Tool holder( Cán dao)
Lựa chọn đầu tiên là một công cụ có góc đi vào 93 ° (góc dẫn -3°) và mảnh dao kiểu D (55°). Nếu cần góc dốc lớn hơn, hãy sử dụng mảnh dao kiểu chữ V (35°).
Đối với khả năng nghiêng theo hướng khác hoặc để làm giảm góc, hãy chọn cán dao có góc đi vào 107–117° (góc dẫn từ -17 đến -27 °).
Góc hợp bởi mảnh dao và bề mặt chi tiết
Face turning( Tiện mặt đầu)
Tiện mặt đầu (Face Turning) là phương pháp gia công mà dao di chuyển từ mép ngoài vào tâm của phôi để tạo bề mặt đầu phẳng. Do lực cắt hướng tâm lớn, cần sử dụng cán dao có độ cứng vững cao nhằm hạn chế rung động và đảm bảo độ chính xác gia công.
Gia công tiện mặt đầu trên máy tiện CNC
Hình dạng Insert
Hình dạng mảnh dao (Insert) cần được lựa chọn dựa trên góc gia công yêu cầu, đồng thời phải phù hợp với khả năng tiếp cận của dao và tính linh hoạt khi gia công chi tiết. Để tăng độ bền và đạt hiệu quả kinh tế, nên ưu tiên chọn mảnh dao có góc mũi lớn nhất có thể, miễn là vẫn đáp ứng được yêu cầu gia công.
Góc vào dao(Entering angle)
Góc vào dao 75° (góc dẫn 15°) giúp giảm lực cắt hướng tâm và chuyển một phần lực cắt về phía mâm cặp. Điều này làm tăng độ ổn định của hệ thống gia công và giảm hiện tượng rung động trong quá trình tiện.
Tool holder( Cán dao)
Cán dao (Tool Holder) nên được lựa chọn theo mục đích gia công. Để tối ưu độ cứng vững và ổn định, nên sử dụng mảnh dao hình vuông với góc vào dao 75° (góc dẫn 15°).
Nếu cần tăng khả năng tiếp cận và gia công linh hoạt, nên chọn mảnh dao hình thoi 80° hoặc hình tam giác với góc vào dao 95° (góc dẫn -5°).
Cán dao tiện trong ( Internal turning)
Cán dao tiện trong được sử dụng để gia công bề mặt bên trong lỗ của chi tiết. So với tiện ngoài, tiện trong có nhiều thách thức hơn do phần nhô ra của cán dao dài và không gian thoát phoi hạn chế. Điều này dễ gây ra hiện tượng rung động, độ võng của cán dao và làm giảm độ chính xác gia công. Đồng thời, phoi khó thoát cũng có thể làm hỏng mảnh dao và ảnh hưởng đến chất lượng bề mặt chi tiết.
Hai ứng dụng chính của cán dao tiện trong gồm tiện dọc lỗ (1) và tiện biên dạng lỗ (2).
Khi lựa chọn cán dao tiện trong và mảnh dao (Insert), cần cân nhắc các yếu tố như đường kính lỗ, chiều dài phần nhô ra của cán dao, khả năng thoát phoi và yêu cầu gia công để đảm bảo độ cứng vững, hạn chế rung động và đạt hiệu quả cắt gọt tối ưu.
>> Xem và chọn mua cán dao tiện trong tại CNC Ánh Kim
Những điều lưu ý khi chọn cán dao tiện trong
Tiện dọc trục(Longitudinal turning)
Tiện dọc lỗ (Internal Longitudinal Turning) là phương pháp gia công mà dao di chuyển dọc theo trục của lỗ để tạo hoặc mở rộng bề mặt bên trong chi tiết. Khi lựa chọn cán dao, cần đặc biệt chú ý đến đường kính lỗ và chiều sâu gia công, vì chúng quyết định chiều dài phần nhô ra của dao.
Để giảm rung động và độ võng, nên sử dụng cán dao có phần nhô ra ngắn nhất và đường kính cán lớn nhất có thể. Đồng thời, việc lựa chọn đúng dụng cụ và kẹp chặt cán dao sẽ giúp tăng độ ổn định, nâng cao độ chính xác và chất lượng bề mặt gia công.
Dao tiện dọc trục làm việc trên máy CNC
Hình dạng insert( Insert shape)
Hình dạng mảnh dao (Insert Shape) cần được lựa chọn phù hợp với điều kiện gia công tiện trong. Nên ưu tiên mảnh dao dương (Positive Insert) vì có lực cắt thấp hơn mảnh dao âm, giúp giảm rung động. Đồng thời, góc mũi nhỏ và bán kính mũi dao nhỏ cũng giúp giảm lực cắt và tăng độ ổn định trong quá trình gia công.
Góc vào của dao( Entering angle)
Góc vào dao (Entering Angle) quyết định hướng và độ lớn của lực cắt khi tiện trong. Góc vào lớn (góc dẫn nhỏ) giúp tăng lực cắt theo phương dọc trục, trong khi góc vào nhỏ (góc dẫn lớn) làm tăng lực cắt hướng tâm và dễ gây rung động. Vì vậy, nên chọn góc vào khoảng 90° (góc dẫn 0°) và không nhỏ hơn 75° (góc dẫn 15°) để đảm bảo độ ổn định khi gia công.
Tool holder( Cán dao)
Cán dao (Tool Holder) nên được lựa chọn theo yêu cầu gia công như sau:
- Với chi tiết có vai, ưu tiên góc vào 91–95° (góc dẫn -1 đến -5°) cùng mảnh dao hình tam giác hoặc hình D (55°) để tăng khả năng tiếp cận.
- Nếu cần độ bền cạnh cắt cao, nên sử dụng mảnh dao hình C (80°).
- Đối với chi tiết không có vai và điều kiện gia công ổn định, mảnh dao hình vuông với góc vào 75° (góc dẫn 15°) sẽ giúp tăng năng suất gia công.
Tiện biên dạng (Profile turning)
Tiện biên dạng lỗ (Internal Profile Turning) là phương pháp gia công các bề mặt có biên dạng bên trong chi tiết. Trong quá trình gia công, dao chịu tác động đồng thời của lực cắt hướng tâm và lực cắt tiếp tuyến. Lực hướng tâm có xu hướng làm dao lệch ra khỏi bề mặt gia công, trong khi lực tiếp tuyến đẩy dao xuống dưới và lệch khỏi đường tâm, dễ ảnh hưởng đến độ chính xác và chất lượng bề mặt.
Đối với các lỗ có đường kính nhỏ, cần lựa chọn mảnh dao có góc hở đủ lớn để tránh va chạm giữa dụng cụ và thành lỗ, giúp quá trình gia công diễn ra ổn định và an toàn.
Hình dạng insert( Insert shape)
Khi tiện biên dạng, đường cắt có thể thay đổi theo chiều sâu cắt, tiến dao và tốc độ. Góc mũi phù hợp lớn nhất trên miếng chèn phải được chọn để có độ bền, hiệu quả chi phí và khả năng tiếp cận. Các góc mũi được sử dụng thường xuyên nhất là 55° và 35°.
Góc vào của dao( Entering angle)
Góc vào dao (Entering Angle) và bán kính mũi mảnh dao ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận khi tiện biên dạng lỗ. Cần lựa chọn góc vào phù hợp với biên dạng của chi tiết để đảm bảo quá trình gia công ổn định.
Đồng thời, nên duy trì góc cắt tự do tối thiểu 2°, và ưu tiên từ 7° trở lên để nâng cao chất lượng bề mặt và tăng tuổi thọ của dụng cụ.
Tool holder( Cán dao)
Cán dao (Tool Holder) nên được lựa chọn theo biên dạng của chi tiết. Ưu tiên sử dụng cán dao có góc vào 93° (góc dẫn -3°) với mảnh dao hình D (55°). Nếu cần gia công các góc dốc lớn, nên chọn mảnh dao hình V (35°).
Để định hình mặt hoặc để làm góc độ, nên sử dụng cán dao có góc vào 107–117° (góc dẫn -17 đến -27°) để đạt hiệu quả gia công tốt hơn.
Lựa chọn cán dao phù hợp với mục tiêu gia công
Có những cán dao có thể để gia công ngược được thiết kế đặc biệt để gia công vai theo hướng ngược lại.
Cán dao tiện ngược và thông số kỹ thuật
Phân loại cán dao tiện
Tùy theo mục đích sử dụng và phương pháp gia công, cán dao tiện CNC được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau.
Theo hướng gia công
Dựa vào hướng tiến dao, cán dao tiện được chia thành hai loại:
- Cán dao tiện phải: Gia công theo hướng từ phải sang trái, là loại được sử dụng phổ biến nhất trên máy tiện CNC.
- Cán dao tiện trái: Gia công theo hướng từ trái sang phải, thường được sử dụng trong các trường hợp gia công đặc biệt hoặc khi không gian lắp đặt bị hạn chế.
Theo vị trí gia công
Căn cứ vào vị trí cắt trên chi tiết, cán dao được chia thành:
- Cán dao tiện ngoài: Dùng để gia công bề mặt ngoài của phôi như tiện dọc trục, tiện mặt đầu, tiện biên dạng, tiện ren và cắt rãnh.
- Cán dao tiện trong (cán doa): Dùng để gia công các bề mặt bên trong lỗ như tiện dọc lỗ, tiện biên dạng lỗ, tiện ren trong và cắt rãnh trong.
Theo công dụng
Tùy theo nguyên công gia công, cán dao tiện được chia thành nhiều loại như:
- Cán dao tiện dọc.
- Cán dao tiện mặt đầu.
- Cán dao tiện biên dạng.
- Cán dao tiện ren.
- Cán dao cắt rãnh.
- Cán dao cắt đứt.
- Cán dao tiện trong (Boring Bar).
Theo hệ thống kẹp mảnh dao
Đây là cách phân loại phổ biến trên máy tiện CNC hiện nay, bao gồm:
- Cán dao kẹp bằng vít (Screw Clamp).
- Cán dao kẹp bằng càng kẹp (Top Clamp).
- Cán dao kẹp bằng đòn kẹp (Lever Lock).
- Cán dao kẹp bằng chốt hoặc nêm kẹp (Pin & Wedge Clamp).
Mỗi hệ thống kẹp sẽ phù hợp với từng loại mảnh dao (Insert), điều kiện gia công và yêu cầu về độ cứng vững khác nhau.
Vật liệu chế tạo mảnh dao tiện (Insert)
Bên cạnh việc lựa chọn cán dao phù hợp, vật liệu của mảnh dao tiện (Insert) cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ dụng cụ, khả năng cắt gọt và chất lượng bề mặt gia công. Một mảnh dao chất lượng cần có độ cứng cao, khả năng chịu nhiệt tốt, chống mài mòn và duy trì độ bền trong điều kiện cắt ở tốc độ cao.
Các vật liệu chế tạo mảnh dao tiện phổ biến gồm:
- Thép cacbon và thép hợp kim: Độ cứng không cao, chủ yếu được sử dụng cho các dụng cụ cắt tốc độ thấp hoặc các ứng dụng đơn giản.
- Thép gió (HSS): Có độ dẻo dai và khả năng chịu nhiệt tốt hơn thép cacbon, thích hợp cho gia công ở tốc độ cắt trung bình và dễ mài sắc lại.
- Hợp kim cứng (Carbide) và vật liệu gốm (Ceramic): Là nhóm vật liệu được sử dụng phổ biến nhất trong gia công CNC hiện nay nhờ độ cứng rất cao, khả năng chịu nhiệt và chống mài mòn vượt trội, đáp ứng hiệu quả các nguyên công gia công tốc độ cao và gia công vật liệu có độ cứng lớn.
Như vậy cán dao tiện CNC là một trong những dụng cụ quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác, độ ổn định và hiệu quả của quá trình gia công. Việc hiểu rõ cấu tạo, phân loại, ứng dụng cũng như cách lựa chọn cán dao phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp và xưởng gia công nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng bề mặt chi tiết và kéo dài tuổi thọ của dụng cụ cắt.
Địa chỉ cung cấp cán dao tiện CNC chính hãng, uy tín
Nếu bạn đang tìm kiếm địa chỉ cung cấp cán dao tiện CNC chính hãng với đầy đủ quy cách, hàng có sẵn và đội ngũ tư vấn kỹ thuật chuyên sâu, CNC ÁNH KIM là đối tác đáng tin cậy dành cho các xưởng gia công cơ khí, doanh nghiệp sản xuất và nhà máy trên toàn quốc.
Với hơn 13 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực dao cụ CNC, CNC ÁNH KIM cung cấp đa dạng các dòng cán dao tiện, mảnh dao (Insert) và dụng cụ cắt gọt từ nhiều thương hiệu uy tín, đáp ứng nhu cầu từ gia công thông thường đến gia công chính xác.
Để mang đến trải nghiệm mua hàng thuận tiện, CNC ÁNH KIM hỗ trợ nhiều kênh đặt hàng phù hợp với từng nhu cầu:
- Đặt hàng trực tiếp trên website: https://cncanhkim.com/danh-muc/can-dao-tien/
- Mua lẻ nhanh trên Shopee: Shopee CNC ÁNH KIM
- Tư vấn kỹ thuật và báo giá: Liên hệ Hotline/Zalo 0886 113 609 để được đội ngũ CNC ÁNH KIM tư vấn lựa chọn đúng sản phẩm và giải pháp gia công phù hợp.
CNC ÁNH KIM không chỉ cung cấp sản phẩm chính hãng mà còn đồng hành cùng khách hàng trong suốt quá trình sử dụng với dịch vụ tư vấn kỹ thuật, hỗ trợ sau bán hàng và giải pháp gia công phù hợp cho từng nhu cầu sản xuất.
